Hedef kitle anketi lansman yaparken sık yapılan hatalar
Hedef Kitle Anketi Lansman Yaparken Sık Yapılan Hatalar
Ürünü piyasaya sürüyorsun ve hedef kitlen hakkında hiçbir şey bilmiyorsun. Ya da bildiğini sandığın şeylerin çoğu yanlış. İşte burada anketi devreye girmen gerekiyor. Ama ben de yaptığım gibi, eğer yanlış sorular sorarsanız, yanlış cevaplar alırsınız. Hedef kitle anketi lansman öncesi süreci ciddi şekilde etkileyebiliyor.
Bu yazıda, benim ve birçok girişimcinin başına gelen hataları paylaşıyorum. Böylece siz, bu tuzaklara düşmeden doğru veriler toplayıp lansman stratejinizi sağlam bir temele oturtabilirsiniz.
Hata 1: Çok Geç Anket Yapmak
En büyük hatam bu oldu. Ürünü neredeyse bitirmiştim ki, "Acaba insanlar bunu istiyorlar mı?" diye merak ettim. Artık çok geçti. Yazılım mimarisi zaten belirlenmişti, tasarım da bitmişti.
Hedef kitle anketi lansman öncesinde değil, lansman öncesi planlaması sırasında yapılmalı. Bekleme listesi oluştururken, beta kullanıcı toplarken bu soruları sorman gerekiyor. Hatta ürünü tasarlarken bile anket yapabilirsin. Erken dönemde toplanan veriler, geç dönemde toplananlardan çok daha değerli. Çünkü hala değiştirebileceğin şeyler var.
Hata 2: Yönlendirici Sorular Sormak
"Ürünümüz harika değil mi?" sorusunun cevabı hep "evet" olacak. Ama bu senin işine yaramıyor. Yönlendirici sorulardan alınan cevaplar yanıltıcı ve işe yaramaz.
Bunun yerine açık uçlu sorular sor. "Şu an bu sorunu nasıl çözüyorsun?" ya da "Bu konuda en çok neyi istiyorsun?" gibi. İnsanlar gerçek cevapları verecek. Bazıları sert olacak, bazıları ilham verecek, ama hepsi değerli olacak. Doğru yanlış ayrımını yaparken bu tür sorulardan gelen cevaplar senin rehberin olur.
Hata 3: Çok Fazla Soru Sormak
30 soruyla anketi doldurdum. Sahip olduğum 50 sorunun tamamını soramadığım için üzüldüm. Ama sonra anladım ki, 5 kişi anketi tamamlamışken, insanlar 15. sorudayken bırakıp gidiyordu.
Hedef kitle anketi lansman aşamasında 5-7 soruyla yetin. Maksimum 10. Soruların hepsi ürün hakkında da olmasına gerek yok. Kişinin kullandığı araçlar, günlük alışkanlıkları, neyi sevip neyi sevmediği gibi bağlamsal bilgiler de güzel veri sağlıyor. Kısa tutarsan tamamlama oranı artar ve veri kalitesi yükselir.
Hata 4: Yanlış Kitleye Sorular Sorma
Anket sordum ve 500 cevap aldım. Harika dedim. Ama sonra fark ettim: Katılımcıların yarısı hedef kitlem değildi. Dostlarım, random insanlar, meraklı ama satın almayacak kişiler vardı.
Anketin başında elenmiş sorular koy. "Bu ürünü kullanmayı düşünüyor musun?", "Şu tür yazılımlar satın aldın mı hiç?" ya da "Bu sorunu yaşıyor musun?" gibi. Böylece gereksiz cevapları baştan filtrelersin. Kaliteli 50 cevap, kötü kalitedeki 500 cevaptan çok daha değerlidir.
Hata 5: Cevapları Yanlış Yorumlamak
Birine "Bunu satın alır mısın?" diye sordum, "Belki" dedi. Ben bunu "Evet" olarak saydım ve lansman stratejisini ona göre kurdum. Olmaması gerekiyordu.
Anketten sonra cevapları detaylı incele. "Belki" işaret etmeye değer ancak kesin bir veri değildir. Açık uçlu sorulardaki cevapları kategorize et. Kaç kişi "zaman tasarrufu" bahsetmişse not et, kaç kişi "fiyat" sorununu vurgulamışsa bunu da. Cevapları betik gibi oku, köşeli parantez içinde kalıpları işaretle. Yüzdeler hesapla. Yazının sonunda SSS bölümünde örnekler vereceğim.
Hata 6: Anket Sonrası Hiç İletişim Kurmamak
Ankete cevap verenleri unutmak büyük hata. Onlar seninle ilgilenen, zamanını ayıran insanlar. Lansman yapacaksan, onlar ilk duyuranlar olabilir.
Anketi bitirdikten sonra, cevap verenlere teşekkür et. Onlara, onların verdiği geri bildirimlerin nasıl değişiklik yaptığını anlat. Lansman günü geldi mi, onlara ilk haber ver. Bekleme listesi oluşturu, onları zaten listede saydığın için özel bir şey sun.
SSS: Hedef Kitle Anketi Lansman Rehberi
Anketi kaç kişiye yapmalıyım?
En az 30-50 hedef kitle üyesine yapmalısın. Eğer belirli bir nişe yönelikse (örneğin grafik tasarımcılar), daha az kişi yeterli olabilir. Büyük pazar ise daha çok gerekebilir. Kalite sayısından önemlidir.
Anketi nereye paylaşmalıyım?
Hedef kitlenin bulunduğu yerlerde. Reddit, Discord sunucuları, LinkedIn, Facebook grupları ya da email listelerin var mı, onlara sor. Anket linki paylaşıp sadece ilgisizlere de çarparsa, cevaplar işe yaramaz.
Anlık mi, detaylı mi sorular soralım?
Hem anlık hem detaylı soru sormalısın. Örneğin: "Bu sorunu yaşıyor musun? (Anlık)" sonra "En çok neyi istiyorsun bu konuda? (Detaylı)". Dengeli bir mix, en iyi sonucu verir.
Anketi tekrar yapmalı mıyım?
Evet, lansman 2-3 ay önce yaptıysan, lansman 1 ay öncesinde tekrar yapabilirsin. Pazar hızlı değişiyorsa ya da üründü ciddi şekilde değiştirdiysen, yeni anket almak gerekebilir.