Lansman ürün adı trademark ile ilgili sık sorulan sorular

Lansman Ürün Adı Trademark ile İlgili Sık Sorulan Sorular

İlk ürünümü lansmanlarken, adını tamamen özgür kullanabileceğimi düşünüyordum. Ancak basın bülteni yazmaya başladığımda, hukuki tarafının çok daha karmaşık olduğunu anladım. Lansman ürün adı trademark meselesi, çoğu girişimcinin göz ardı ettiği ama ciddiye alması gereken bir konudur. Bu yazıda, kendim yaşayarak öğrendiğim ve araştırdığım sorulara cevap vereceğim.

Neden Ürün Adını Trademark ile Korumam Gerekir?

Lansmanından hemen sonra ürünün adını duymuş olan başka bir şirketin benzer isimde bir ürün çıkarması mümkündür. Hatta bazıları isteyerek benzer isimler kullanarak sizin yaratmış olduğunuz beklentiyi kendi lehlerine çevirmeye çalışabilir. Trademark (ticari marka) kaydı, yalnızca hukuki koruma değil, aynı zamanda pazarda meşruiyettir.

Lansmanı sırasında iyi sonuç aldıysanız, ürünün adı kültürel değer kazanmaya başlar. Yapılacak yatırımlar, pazarlama bütçeleri ve insan kaynağı hepsi o adla ilişkilendirilir. Eğer başkası sizin adınızı kullanıyorsa, tüm bu investionlar onun faydası için çalışmış olur.

Lansman Öncesi mi, Sonrası mı Trademark Başvurusu Yapmalıyım?

Mümkünse lansmanından en az 2-3 ay önce başvuru yapmakta fayda var. Çünkü başvuru işlemi zaman alır ve bu süre içinde ürünü hukuki korumayla tanıtabilirsiniz. Ancak realist olmak gerekirse, çoğu girişimci lansmanı hemen öncesi veya sonrasında başvurur.

Lansmanı geciktirmek adına başvuruyu ertelememelisiniz. Eğer pazar alacağını görmüşseniz ve lansmanı planladıysanız, adı hiç kullanmadan başvuru yapabilirsiniz. Daha sonra lansmanı yapabilir ve başvuru inceleme aşamasında devam edebilir. En kötü senaryoda başvurunuz reddedilirse, lansmanı iptal etmek yerine ürün adını değiştirebilirsiniz. Evet, acı bir seçimdir, ama bu durumu lansmanından sonra yaşamaktan iyidir.

Hangi Ülkelerde Trademark Kaydettirmeliyim?

Başlangıçta sadece bulunduğunuz veya ana pazarınız olan ülkelerde kayıt yaptırmanız yeterlidir. Ben ürünümü Türkiye'de lansmanladığım için ilk olarak Türkiye'de Türk Patent ve Marka Kurumu'na başvurdum. Eğer uluslararası hedefi olan bir ürün çıkarıyorsanız, en azından hedef pazarlarınızda kayıt açtırın.

Başvuru maliyeti düşüktür ve lansmanı hızlandırmak için ülkeleri sıralandırmakta mantık vardır. İlk 6 ayda büyük traction alırsanız ve uluslararası ilgi görürseniz, o zaman diğer ülkelere de başvuru yapabilirsiniz.

Benzer Bir Ad Zaten Trademark Olarak Tescilli Ise?

Bu durumda bazı seçenekleriniz vardır. Eğer ad çok benzer ama farklı sektörlerdeyse (mesela "Apple" meyveler için varken bilgisayar markası olarak farklı ürüne daha sonra kullanıldı), kendi sektörünüzde başvuru yapabilirsiniz. Fakat bu hukuki bir konudur ve mutlaka bir ticari marka avukatı ile konsultasyon yapmalısınız.

Eğer başvurunuz reddedilirse, ürün adını değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Lansmanı yapıldıktan sonra bu çok pahalı olur. Lansmanı planlarken, seçtiğiniz adın benzerleri için (özellikle meşhur olanları) ön araştırma yapın.

Başvuru Süreci Ne Kadar Zamanını Alır?

Başvuru yapıp kaydedilmesine kadar ortalama 6-12 ay arası zaman geçer. Bu süre inceleme yapılırken diğer benzer markalar kontrol edilmesini içerir. Hızlı lansmanlar yapmak istiyorsanız, bu zaman dilimini bütçenize koymalısınız. Lansmanı yapabilirsiniz, ancak başvurunuz hala devam ediyorken ürünü piyasaya sürmeniz risklidir.

Generic Kelimeler Trademark Olabilir mi?

Çok genel kelimeler (mesela "Yazılım" veya "Uygulama") tek başına trademark olmaz. Fakat sektöre özel generic kelimeler ile kombinasyonlar daha iyi korunur. "TaskMaster" gibi bir isim "Task" (genel) kelimesini kullanıyor ama "Master" ile kendine özgün hale geliyor.

Lansmanınız sırasında seçeceğiniz adın çok genel olmaması, bileşik sözcükler veya neologizmlerden oluşması tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Logo için ayrı trademark başvurusu yapmalı mıyım?

Evet, eğer logosu markalaşacak kadar önemliyse ayrı başvuru yapabilirsiniz. Ancak başlangıçta sadece metin markanız yeterlidir.

Slogan veya tagline de trademarklı olabilir mi?

Çok başarılı ve kendine özgü sloganlar için evet, ancak genellikle ürün adı başvurusu yeterli olur.

Başvuru sırasında ürünü henüz pazar sunmamışsam ne olur?

Sorun olmaz. Niyet beyanı ile başvuru yapabilir ve ürünü daha sonra piyasaya sürüp kanıt sunabilirsiniz.