Anket tasarımı lansman yaparken sık yapılan hatalar

Anket Tasarımı Lansman Yaparken Sık Yapılan Hatalar

Lansmanımı yaptığımda en büyük pişmanlığım, anket tasarımında acele etmiş olmaktı. Kullanıcılardan geri bildirim almak istiyordum ama sorularımı düzgün hazırlamadığım için aldığım cevaplar bana çok az şey öğretti. Şimdi yüzlerce startup'la çalıştığım için, bu konuda yapılan hataları çok iyi biliyorum.

Anket tasarımı lansman sürecinin çok önemli bir parçası. Doğru sorular sormazsan, hatalı kararlar alırsın. Yanlış yöne giderssin. Zaman ve kaynakları boşa harcar. Bu yazıda, kendi deneyimlerimden ve yardım ettiğim başka lansmanlardan öğrendiklerimi paylaşacağım.

Soruların Çok Uzun ve Karmaşık Olması

İlk hatamdı bu. Sorularımı öyle tasarlamıştım ki, her biri bir paragraf gibi uzundu. Örneğin: "Ürünümüzün X özelliği hakkında düşündüğünüzde, geçmiş deneyimleriniz göz önüne alındığında, bu özelliği ne kadar yararlı bulurdunuz?"

Böyle sorular insanlar tarafından cevaplandırılmıyor. İnsanlar soruyu okumayı yarıda bırakıyor. Anket tamamlanma oranın düşüyor. Aldığın cevaplar da kalitesiz oluyor.

Çözüm basit: her soruyu bir cümleyle yazmalısın. Teknik terimleri kullanma. Konuşma dilinde yaz. "X özelliği işine yarar mı?" diye sor. Hepsi bu.

Açık Uçlu Sorularla Kapalı Uçlu Soruları Karıştırmak

Başlarda çok fazla açık uçlu soru sordum. "Ürün hakkında ne düşünüyorsunuz?" türü sorular. Cevaplar çok değişken çıktı. Analiz edemediğim, karşılaştıramadığım, sayısal hale getiremediğim cevaplar.

Veri toplamak istiyorsan, kapalı uçlu sorular sor. "Ürünü kullanmak ister misiniz?" Evet/Hayır. "Fiyatı makul mu?" 1'den 5'e kadar puan. Bunlar sayılabilir. Analiz edilebilir.

Açık uçlu sorular ise sadece özgür cevaplar almak istediğinde kullan. Ama bunları anketin sonuna koy ve sayısını sınırlı tut. 2-3 tane yeterli. İnsanlar yazarak çok fazla zaman harcamak istemiyor.

Varsayımları Cevap Seçeneğine Gömülü Bırakmak

Bir soruyu şöyle hazırlamıştım: "Yazılım kullanırken hangi sorunla karşılaştınız?" Cevap seçenekleri: A) Yavaş çalışıyor, B) Anlaşılması zor, C) Pahalı.

Ama ben hiç soramamışım: "Kullandığınız yazılım var mı?" Cevaplayan herkes çoktan yazılım kullanmış olduğunu varsayıyordu bu soruda. Böyle yapınca, yanıtlayan kişi seçenekleri "saçma" bulabilir veya uygun seçeneği bulamayabilir.

Hiyerarşik yap. Önce genel soruyu sor: "Benzer bir ürün kullandınız mı?" Sonra, evet diyenlere özgü sorular sor. Hayır diyenlere farklı sorular sor.

Yönlendirici Sorular Yazmak

Bir dönemde sorularımı öyle yazıyordum ki, cevabı önceden belliydi. "Harika arayüzümüz hakkında ne düşünüyorsunuz?" Elbette "güzel" diyecekler. Bunu biliyordum ama yine de sordum.

Bu tuzağa düşme. Tarafsız sor. "Arayüz nasıl?" yeterli. "Ürün ne kadar mükemmel?" diye sorma; "Ürünün güçlü ve zayıf yanları neler?" diye sor.

Çok Fazla Soru Sorma

Başta yanıt vermeyenleri duydum: "Anket çok uzundu, bitiremedim." Sorularımı saymıştım: 34 soru vardı. Kimse 34 soruluk anketin tamamını doldurmaz.

En önemli 10-15 soruyu seç. Gerisi seni çok az bilgilendirecek sorular ise, onları at. Anket ne kadar kısaysa, tamamlanma oranı o kadar yüksek olur. Aldığın veri daha kaliteli olur.

Cevap Seçeneklerini Tutarsız Yapmak

Bir soruda 5 seçeneğim vardı: "Kesinlikle katılıyorum, Katılıyorum, Orta, Katılmıyorum, Kesinlikle katılmıyorum." Başka soruda sadece 3 seçeneğim vardı. Bir başkasında 7.

Tutarsızlık insanı kafa karıştırıyor. Verini de analiz etmek zor oluyor. Bir ölçek seç, bunu tüm anket boyunca kullan. Evet/Hayır soruları için 2 seçenek, görüş soruları için 5 seçenek (Kesinlikle katılıyorum - Kesinlikle katılmıyorum) yeterli.

Hedef Kitleyi Yanlış Belirleme

Herkesin cevap vermesini istemiştim. Websiteme gelen her ziyaretçiye anket göstermişim. Ama ürünüm sadece freelancer'lar için tasarlanmıştı. Freelancer olmayan insanların cevapları işime yaramadı.

Anketi sınırla. Sadece hedef kitlene ulaşsın. Örneğin: "Freelancer misiniz?" sorusunu başa koy. Hayır diyenleri anketten çıkar. Ya da tam ters, freelancer olanlar için ayrı bir anket yap.

Soruların Sırasını Yanlış Yapmak

Hemen ilk soruda "Ürün için kaç para harcarsın?" diye sordum. Cevaplayan kişi henüz ürünü tanımıyor, bilgi sahibi değil. Panik yapıp anketi kapattı.

Sırası önemli. Kolay, kişisel sorularla başla. "Sektöründe kaç senedir çalışıyorsun?" Sonra ürüne geç. "Benzer bir ürün kullandın mı?" En son, en zor ve özel sorular. "Hangi fiyatta satın alırsın?"

Sık Sorulan Sorular

Anket kaç kişiye gönderilmeli?

Başlamak için 20-30 kişi yeterli. Nitelik nicelikten önemli. Doğru insanlara soruyorsan, 30 cevap çok şey söyler. Yanlış insanlara soruyorsan, 300 cevap da faydasız.

Anket ne zaman gönderilmeli?

Lansmanın hemen öncesinde değil. En az 2-3 ay öncede başla. Geri bildirimleri işle, ürünü geliştir, sonra bir daha sor.

Ücretsiz araçlar hangisi?

Google Forms, Typeform, SurveyMonkey. Başta Google Forms yeterli. Basit, ücretsiz, kullanımı kolay.