Lansman sonrası ürün geliştirme yaparken sık yapılan hatalar
Lansman Sonrası Ürün Geliştirme Yaparken Sık Yapılan Hatalar
Lansmanı başarıyla geçtiniz, ilk kullanıcılarınız var, geri bildirimleri almaya başladınız. İşte burada çoğu girişimci bir tuzağa düşüyor: lansmanın heyecanı geçince, hangi geri bildirimlere kulak verip hangilerine göz ard edeceklerini bilemiyorlar. Lansman sonrası ürün geliştirme, lansmanın kendisinden daha kritik bir evre. Çünkü burada yanlış adım attığınızda, tüm momentum kaybolabiliyor.
Ben de bu hatalardan geçtim. İlk ürünümde, lansmanın ardından her gelen öneriye "evet" dedim. Altı ay sonra ürünün ana amacından saptığını fark ettim. Şimdi bu deneyimlerimi sizinle paylaşıyorum.
Hata 1: Tüm Geri Bildirimleri Eşit Ağırlıkta Değerlendirmek
Lansman sonrasında gelen geri bildirimlerin hepsi altın değerinde görünüyor. Ama gerçek şu: her kullanıcı sizin hedef kitleniz değil. Biri "çok pahalı" derken, başka biri "daha fazla özellik ekleyin" diyor, bir diğeri tamamen farklı bir şey istiyor.
İlk haftalarında ben tüm önerileri topladım ve aynı listeye koydum. Sonra elimde 50+ geliştirme önerisi varken, hangisine başlayacağımı şaşırdım. Oysa yapması gereken şey basitti: geri bildirimleri segmentlere ayırmak. Kaç kullanıcı aynı sorunu yaşıyor? Bunun çözülmesi ürünü ne kadar iyileştiriyor? Hedef kitlenizin ne kadarı bu özelliği istiyor?
Geri bildirim toplarken, aynı sorunu ifade etme şeklinin çeşitlilik gösterebileceğini unutmayın. İki kullanıcı tamamen farklı kelimelerle aynı problemi anlatıyor olabilir. Bunları gruplaştırmak, ön plana çıkması gereken sorunları görmenizi sağlıyor.
Hata 2: Lansmanı "Bitti" Sanarak Pazarlama Çabasını Azaltmak
Lansmanın ardından pek çok insan pazarlama çabasını bırakıyor. "Gemi kalkış yaptı, artık ürün konuş" düşüncesi ile devam ediliyor. Ama gerçek bu değil.
Lansman, başlangıçtır. Lansmanı geçen ilk iki hafta sonrasında, birçok kullanıcı ürünü henüz görmüş bile değildir. Bekleme listesi oluşturma ve sosyal medya duyuru planı gibi adımlardan sonra, ürünün devam etmesi için aktif bir şekilde insanları çekmeye devam etmelisiniz. Bunun yanında beta kullanıcılardan topladığınız geri bildirimleri, yeni pazarlama mesajları olarak kullanabilirsiniz.
Hata 3: Ürün Vizyonunuzdan Sapmak
En tehlikeli hata budur. Geri bildirim aldıkça, ürün yavaş yavaş başka şeye dönüşmeye başlıyor. Mesela siz "freelancerlara zaman takip aracı" yaptınız, ama gelen istek "hesap müşteri için otomatik fatura" ise, bunu ekleyip ekleyip ürün karmaşık hale geliyor.
Lansmanın hemen ardında ürün vizyonunuzu yazılı hale getirmenizi şiddetle öneriyorum. "Bu ürün neyin için var? Kimin için var? Neleri çözmek için tasarlanmış?" sorularının cevaplarını kağıda geçirin. Gelen her geri bildirim için soraylı: "Bu, bizim vizyonumuzun içinde mi?" Cevap hayırsa, muhtemelen yapmamalısınız.
Hata 4: Beta Kullanıcılarla Bağlantıyı Koparmak
İlk kullanıcılarınız, sizin en büyük varlığınız. Onlar sadece kullanıcı değil, aynı zamanda avukat. Ama lansmanın ardından, çoğu kişi yeni kullanıcı kazanmaya odaklanıp, beta kullanıcılarla iletişimi kesiyorlar.
Bunu yapmayın. Beta kullanıcılarınızla normal aralıklarla, hatta haftalık olarak iletişim kurmaya devam edin. Onlara yaptığınız değişiklikleri gösterin. Geri bildirimlerini duyduğunuzu kanıtlayın. Bu saygı ve açıklık, onları sadık müşteriye dönüştürüyor.
Hata 5: Metrikleri Yanlış Ölçmek
Lansmanın ardından hangi sayılara bakıyorsunuz? Toplam kullanıcı sayısı mı? Günlük aktif kullanıcı mı? Aidatsız hırlayan müşteri sayısı mı?
Birçok kişi yanlış metriğe bakarak yanlış kararlara geçiyor. Toplam kullanıcı sayısı artabilir ama gerçek ürün kullanım hiç artmayabilir. Veya aktif kullanıcı sayısı azalırken, bu azalan kişilerin ne kadar ciddiyetli problemler yaşadığını görmüyorsunuz. İlk aşamada kalite ve katılım, sayıdan daha önemli.
Hata 6: Hızlı Iterasyonu Bırakmak
Lansmanın hemen öncesi ve sonrasında hızlı iterasyon yapmanız beklenir. Ama sonraki haftalarda bu tempo düşüyor. Belki çünkü "tüm işi yaptım" duygusu oluşuyor, belki de konsantrasyon dağılıyor.
İlk 3 ay boyunca, haftada en az bir kez ürüne yeni bir şey eklemeyi veya iyileştirmeyi hedefleyin. Bunlar büyük özellikler olmasına gerek yok. Küçük iyileştirmeler bile kullanıcılara "bu ürün canlı, geliştiriliyor" mesajını veriyor. Bu da sadık kullanıcı tabanı oluşturuyor.
Hata 7: Pazarlama Açılış Sayfasını Güncellememek
Açılış sayfanız varsayılan olarak lansman öncesi hedefleri anlatıyor. Ama lansman sonrası geri bildirimlere göre ürün değişiyorsa, açılış sayfası da değişmelidir. Ayrıca, kullandığınız mesaj ne kadar çekici olduğunu ölçmüş müsünüz? Dönüşüm oranı iyi mi?
Lansman sonrasında açılış sayfanızı a/b testine tabi tutmayı tavsiye ederim. Başlığını değiştirin, görseli değiştirin, açıklamayı kısaltın veya uzatın. Neyin işe yaradığını dataya bakarak karar alın.
Sık Sorulan Sorular
Lansman sonrası ne kadar süre geri bildirim toplamalıyım?
En az 4 hafta boyunca aktif olarak geri bildirim toplayın. Bu, ürünü farklı açılardan kullanan çeşitli kullanıcılara ulaşmanız için yeterli. Daha sonra gelen geri bildirimlerin tekrar etmeye başladığını göreceksiniz.
Lansman sonrasında kaç saat geliştirme yapalım, kaç saat pazarlama?
İlk ayda 60% geliştirme, 40% pazarlama oranı tavsiye ederim. Kullanıcılar kazanmak önemli ama ürün yine de geliştiriliyor olmalı. İkinci ayda bu orana 50/50'ye çekin.
Bir özelliği eklemek için kaç kişi istemelidir?
Kesin bir sayı yoktur. Ama en az 5-10 kişi aynı özelliği, farklı şekillerde istiyorsa, bu göz önünde bulundurulmalıdır. Tabii, bu kişilerin hedef kitlenizin içinde olduğundan emin olun.
Ürün vizyonundan sapmamak için ne yapmalıyım?
Ürün vizyonunuzu yazılı tutun, düzenli olarak okuyun ve her karar verirken ona danışın. Zor kararlar için danışmanlık alın. Danışman, size çekilmek istediğiniz yönü hatırlatacaktır.