Tedarikçi koordinasyonu lansman yaparken sık yapılan hatalar
Tedarikçi Koordinasyonu Lansmanında Sık Yapılan Hatalar
Bir ürün lansmanı yaptığımda öğrendiğim en önemli şey şu: tedarikçiler ile iyi koordinasyon olmadan, en güzel lansmanı bile çöpe atabilirsiniz. İlk lansmanımda bu dersi acı bir şekilde yaşadım. Stok bittiğinde, teslimat gecikmesi yaşandığında ya da yanlış ürün gönderildiğinde, müşterileriniz sizin değil tedarikçinizin hatalarını yaşıyor. Oysa bu hatalar önceden alınacak basit önlemlerle engelleniyor.
Tedarikçi Seçiminde Çok Geç Karar Vermek
Lansmanı duyurduğunuzda tedarikçi kararını vermeye başlamak çok geçtir. Bunu söylemek zor ama, tedarikçi koordinasyonu lansman yaparken iş gerçekten başından hazırlanması gereken bir alan. Ben lansmanımdan 12 hafta önce tedarikçi seçimini bitirmeyi tavsiye ederim.
Neden? Çünkü tedarikçilerle ilk iletişimle onlar da şok olup "bu tarihte hazır olamam" diyebiliyor. Birden fazla tedarikçiyle görüşmek, örnekleri test etmek, kalite standartlarını belirlemek zaman alıyor. Eğer siz bunu lansmanın üç haftası kala yaparsanız, seçeneğiniz ya hiç tedarikçi bulmamak ya da seçici olmamak oluyor. Her ikisi de felaket.
İyi bir tedarikçi seçimi, lansmanın başarısının yarısıdır. Zaman ayırın, referans isteyin, üretim kapasitesini kontrol edin.
Stok Miktarını Tahmin Etmekte Başarısız Olmak
Kaç adet üretim yaptıracağınız sorusu, görünüşte basit ama cevapladığı meseleler çok karmaşık. Çok az üretim yaparsanız, talep varken satamıyorsunuz ve fırsat kaybediyorsunuz. Çok fazla yaparsanız ise, başa baş noktasına ulaşmak aylar alıyor.
Ben genellikle ilk lansmanımda "işte bu kadar satarım" diye düşündüğüm miktarın yüzde 60'ını üretiyorum. Neden? Çünkü çoğu zaman ilk tahminlerim tutmuyor. Eğer satışlar tahminimin üstüne çıkarsa, tedarikçiye hızlı bir reorder siparişi veriyorum. Tedarikçinin bu reorder için hazırlıklı olması gerektiğini, lansmanı planlarken söylerim.
Beta kullanıcılardan gelen ön siparişleri ve bekleme listesi verilerini kullanarak daha doğru tahmin yapabilirsiniz. Tahmin yapmak değil, veriyi okumak işin sırrıdır.
Kalite Kontrol Sürecini Atlamak
Tedarikçiye sipariş verdik, ürünler geldi diye direkt müşteriye göndermek risky. Lansmanın hemen öncesinde, gelen ürünlerin örneğini kontrol etmek çok önemli. Bunu yapmadığım zaman, üç gün lansmanın sonrasında müşteri şikayeti geldi: rengi açıktı, koku vardı, paketleme hasarlıydı.
Kalite kontrol için kendim bazı ürünleri elimde tutuyorum ve lansmanın bir gün öncesine kadar kontrol ediyorum. Sorun varsa, tedarikçiye acil çözüm talep edebiliyorum. Eğer müşteriler aldıktan sonra fark ederlerse, o zaman itibar hasarı olur.
Kontrol listesi hazırlayın: renk doğru mu, boyut uygun mu, paketleme bozuk değil mi, hızlı gönderme için hazır mı? Beş dakika kontrol, aylar öncü kaybından iyidir.
Teslimat Zaman Planlamasını Yanlış Yapı
Tedarikçiden ürün çıkış tarihi ile müşteriye varış tarihi farklı şeylerdir. Lojistik ortakla anlaştığınız teslimat süresi de önemli. Lansmanın hemen öncesinde ürünler depoda bekliyor olması gerekir, kargo şirketine hızlandırılmış gönderim için hazır şekilde.
Kargonun da kendi süresi var. Eğer benim ürünü cuma lansmanın sabahı tedarikçi depodan çıkarsa, pazartesi öğleye kadar müşteriye ulaşabilir. Bu zaman kaybı demektir.
Ben lansmanın bir hafta öncesine tedarikçiden ürünlerin gelmiş, paketlenmiş ve gönderim hazır olmasını istiyorum. Tedarikçiye bunu önceden söylerim, böylece kendileri de planlarını ona göre yaparlar.
Tedarikçi ile İletişim Kopması
Tedarikçi seçtim, sipariş verdim, lansmanı yaptım mantığı hatalıdır. Lansmanın bu kadar önemli bir zamanda tedarikçi ile haftada iki kez iletişim kurmadıysam, durum kontrol dışına çıkabilir. Sipariş ne zaman çıkacak, kargo ne zaman gönderilecek, restock ne zaman yapılabilir—bu sorular cevaplanmalı.
Özellikle lansmanın son iki haftası tedarikçi ile günlük temasta oluyorum. Acil durumlara hızlı cevap alabilmek için, sorumlu kişinin direk telefon numarasını alıyorum. Email yavaş kalabiliyor.
Ödeme ve Kontrat Koşullarını Açık Bırakmak
Tedarikçi ile para konuşması çetrefil olabilir ama çok açık olmalıdır. Ön ödeme mi, sonra ödeme mi? Reorder siparişlerinde indirim var mı? Ürün kusurlu çıkarsa kim geri ödeme yapacak?
Yazılı anlaşma yapın. Tuzak yok, şeffafları. İyi tedarikçiler bu konuda samimdir. Eğer tedarikçi muğlak kalıyor, yazılı anlaşmayı reddetiyorsa, o tedarikçi sizi sonra başına sokabilir.
SSS
Lansmanın kaç hafta öncesinde tedarikçi seçmeliyim?
Minimum 12 hafta öncesinde. Böylece seçenekleriniz fazla, tedarikçi de hazırlanacak zaman bulur.
Tedarikçi lansmanın son haftasında sorunu çıkarırsa ne yapmalıyım?
Bu yüzden B planı vardır. İkinci bir tedarikçiyi (ya da lojistik ortağını) bile olsa standby'da tutun. Acil durum yönetimi lansmanın parçasıdır.
Stok kalmadı, müşteriler bekliyor. Tedarikçiye hızlı reorder verebilir miyim?
Verebilirsiniz, ama önceden bu ihtimalini tartışmış olmalısınız. Reorder süresi ne kadar, ek maliyeti ne kadar—bunu lansma öncesinde belirleyin.
Tedarikçinin tasarım önerileri geldi, lansmanı geciktiriyor. Ne yapmalıyım?
Eğer önerileri kabul etmek lansmanı belki geciktirse de ürünü iyileştirirse, durup düşünün. Eğer saçma ise, "şükran, bu lansmanı bu tasarımla yapıyorum" deyin ve devam edin.