Lansman teknik hata backup yaparken sık yapılan hatalar

Kısa Cevap

Lansman öncesi backup almak kritik bir adımdır, ama birçok kişi bu sürece gereken önemi vermez. Teknik hata yaşayıp verilerini kaybetmek, lansmanı başlamadan bitebilir. En sık yapılan hatalar: tek bir yerde backup tutmak, eski backupları düzenli silmemek, backup'ın gerçekten çalıştığını test etmemek ve lansmanın son anlarında almayı unutmaktır. Bu yazıda deneyimlerimden yola çıkarak, bu hatalardan nasıl kaçacağınızı anlatacağım.

Tek Bir Yerde Backup Tutmak: Büyük Risk

İlk zamanlarımda, bütün lansmanım için lazım olan dosyaları—veritabanı, görseller, yazılar, email listesi—tek bir harici disk'te tutuyordum. Mantıklı göründü: hepsi bir yerde, organize. Ama o disk arızalandığında başımı ağrıyan bir gerçekle karşılaştım.

Bugün anlıyorum ki, "3-2-1 kuralı" gerçekten hayat kurtarıyor. Bu kural şu anlama geliyor: en az 3 kopya, 2 farklı fiziksel ortamda, 1'i ise coğrafi olarak uzak bir yerde. Örneğin, çalışma dosyalarınızı bilgisayarınızda tutarken (1. kopya), bulut depolamada da saklayın (2. kopya, farklı ortam), ve ayrıca bir harici disk kullanın (3. kopya). En az biri cloud'da olmalı—buna en çok güvenim var.

Lansmanın hemen öncesinde, kritik verileri Google Drive, Dropbox ya da benzeri hizmete yüklemek 10 dakika alır ama sizi saatler kaybetmekten kurtarır.

Backup'ı Test Etmemek: İçi Boş Bir Dosya Gibi

Backup aldığınızı düşünmek ile gerçekten çalıştığından emin olmak çok farklı şeyler. Ben bunu öğrenene kadar, "yedek var, sorun yok" dediğim halde, ihtiyaç anında o yedek açılmadı.

Lansmanından en az 2 hafta önce, backup dosyalarınızı başka bir bilgisayara kopyalayıp açmayı deneyin. Veritabanınız var mı? Grafiklerin hepsi görünüyor mu? Email listesi tam sayıda kişiyi gösteriyor mu? Eğer bir şey eksikse, o zaman kalan zamanda düzeltebilirsiniz. Lansmanın gece 2'sinde fark etmek çok geç olacaktır.

Bir de başka ipucu: backup dosyalarının boyutunu kontrol edin. Tuhaf derecede küçükse, eksik şeyler vardır. Tam yedek, genellikle beklediğinizden daha büyük dosya oluşturur.

Eski Backupları Düzenli Silmemek: Depo Karmaşası

Lansmanı aylar öncesinden planlıyorsanız, haftada bir backup almanız gerekir. Ama bu birikirse, bir ay sonra 10, iki ay sonra 20 dosyadan oluşan bir karışıklıkla uğraşırsınız. Hangisi en yenisi? Hangisinde tüm veriler var? Kafa karışır.

Ben şu sistemi kullanıyorum: haftanın başında aldığım backup'ı "Backup_Hafta01" şeklinde adlandırırım. Yeni haftaya gelince, iki hafta öncesinin silebilirim. Lansmanın son haftası geldiğinde, günlük backup alırım ("Backup_Salı", "Backup_Çarşamba" gibi). Lansmanın sonrasında, en son backup'ı 3 ay daha tutarım—işe yaramazsa bile, yeniden bakış amacıyla.

Düzensizlik, acil durumlarda zaman kaybettiriyor. Lansmanın ortasında hızlı geri dönüş yapmanız gerekirse, hangi dosyayı kullanacağınızı hemen bilmelisiniz.

Lansmanın Son Anlarında Backup Almayı Unutmak

Bu belki en çok hata yaptığım kısım. Lansmanı önceki gün tamamladığımı düşünerek, o gece backup almayı erteliyordum. Ama lansmanın sabahında, son dakika değişiklikleri yapardım. Canlı yayın yayını planında küçük bir güncelleme, email başlığında bir düzeltme, fiyat tarifesinde bir açıklama—sayısız şey değişir.

Lansmanın başladıktan sonra bile, ilk 24-48 saatte değişiklikler olur. Müşteri geri bildirimi alırsınız, bir hata fark edersiniz, birşey update etmeniz gerekir. Eğer lansmanın önceki gün alınan backup'a dönüş yapmanız gerekirse, o son değişiklikleri kaybedersiniz.

Çözüm: lansmanı başlatmadan hemen önce, bir son backup alın. Ideal olanı, cloud senkronizasyonunu açık tutmak; dosyalar otomatik olarak depolanır, siz sadece çalışırsınız.

Veritabanı Backup'ını Kod Backupından Ayrı Tutmak

Lansmanıyı bir SaaS ürünü veya web uygulaması ise, kodunuz ve veritabanınız ayrı yerler. Birçok kişi kodunu version control'de tutar (GitHub, GitLab vb.) ama veritabanını unutur. Ya da tam tersi.

Veritabanınız—müşteri bilgileri, ayarlar, yazı taslakları—aynı şekilde kritiktir. SQL dump almayı otomatikleştirin. Çoğu hosting sağlayıcısı, günlük otomatik backup sunuyor. Bunu etkinleştirin ve haftalık olarak bir kopyasını indirin. Kod update etmek kolaydır, ama günlerce birikmiş müşteri verilerini geri getirmek imkansıza yakındır.

Sık Sorulan Sorular

Backup ne sıklıkta almalıyım?

Lansmanın 2-3 ay öncesi: haftalık. Son ayı: hafta 2-3 kez. Son haftası: günlük. Lansmanın devam ettiği dönemde: günlük veya gerçek zamanlı senkronizasyon.

Bulut depolamanın güvenliği konusunda endişeliyim. Ne yapmalıyım?

Yasal açıdan hassas verileriniz varsa (müşteri özel bilgileri), şifrelenmiş backup kullanın. Çoğu cloud servisi bunu sunar. Ek olarak, yerel bir şifreli disk de tutun.

Backup dosyası çok büyük, indirmesi uzun sürüyor.

Bunu bölün. Veritabanını ayrı, dosyaları ayrı, konfigürasyonu ayrı backup alın. İhtiyaç anında sadece ihtiyacınız olanı indirebilirsiniz. Ayrıca, arşiv formatı (ZIP, RAR) kullanarak boyutu azaltabilirsiniz.

Yanlışlıkla bir dosyayı sildim. Backup'dan geri getirebilir miyim?

Eğer backup'ı test ettiyseniz ve sistem çalışıyorsa, evet. Ama bu işin acı yolundan öğrenilmiş bir sorudur. Bakup'tan geri getirme süreci, sistemin türüne göre değişir. Lansmanın 24 saat öncesinde bunu bir kez pratik edin.